Elektrik kesintisi birkaç saniye bile sürse, önemli bir fark yaratabilir: o anda kaydedilmemiş bir çalışma dosyası kaybolabilir, açık bir veritabanı yarım bir yazma işleminde kalıp bozulabilir, ya da bir sunucu hiç hazırlıksız şekilde kapanıp bir sonraki açılışta sorun çıkarabilir. UPS (kesintisiz güç kaynağı), tam olarak bu anı güvenli hale getirmek için var, ama sadece "takılı olması" bunu garanti etmez.
UPS tam olarak ne yapar?
Bir UPS, elektrik kesildiği anda devreye giren bir pil üzerinden cihaza kısa süreli güç sağlar. Bu süre genelde saatler değil dakikalardır, amaç cihazı kesintisiz çalıştırmak değil, güvenli bir şekilde kapatmaya ya da elektrik gelene kadar kritik bir işlemi tamamlamaya yetecek zamanı kazandırmaktır. Ayrıca çoğu UPS, ani gerilim dalgalanmalarına karşı da bir tampon görevi görür.
Neden sadece "UPS'imiz var" demek yetmiyor?
Bir UPS'in pili, normal bir pil gibi zamanla ömrünü tamamlar, genelde üç ile beş yıl arasında. Sorun şu ki, bir UPS pil ömrünü tamamlamış olsa da, elektrik kesilmediği sürece bu hiç fark edilmez; cihaz normal prizden besleniyormuş gibi çalışmaya devam eder. Gerçek sınav, tam olarak en kötü zamanda, yani elektrik kesildiğinde gelir.
- UPS'in pili ömrünü tamamlamış, ama hiçbir kesinti yaşanmadığı için kimse fark etmemiş
- Kritik bir sunucunun kablosu, aslında UPS'e değil yan taraftaki normal prize bağlanmış
- UPS kesinti anında devreye girdi, ama beklenen süreden çok daha kısa dayandı
- Şebeke gücü geri geldiğinde pilin yeniden şarj olup olmadığı hiç kontrol edilmemiş
Hangi cihazlar için daha kritik?
Bir çalışanın masaüstü bilgisayarının kesintide kapanması genelde can sıkıcıdır ama kalıcı bir zarar yaratmaz. Asıl risk, sürekli açık kalması gereken ve ani bir kapanmada veri bütünlüğü bozulabilecek cihazlardadır: dosya sunucusu, veritabanı sunucusu, ağ anahtarı/yönlendirici gibi tüm ofisin bağlı olduğu altyapı parçaları. Bu cihazlar için UPS'in gerçekten çalışır durumda olması, sıradan bir iş istasyonundan çok daha önemlidir (aynı mantık sunucular için neden farklı bir hassasiyetle izlendiğine dair, bkz. kritik cihaz uyarı eşikleri üzerine yazımız).
İzlemenin dürüst sınırları
Burada net olmak gerekir: bir bilgisayarın işletim sistemi, o bilgisayara doğrudan (USB veya yerel olarak) bağlı bir pil/UPS'in şebeke gücü durumunu ve kalan kapasitesini görebilir, çünkü bu bilgi işletim sisteminin kendisine sunulur. Ama bir sunucu odasındaki büyük, ağ üzerinden yönetilen bir rack UPS'in durumunu uzaktan izlemek farklı bir protokol (SNMP) ve ayrı bir entegrasyon gerektirir, bu, bir bilgisayarın kendi işletim sisteminden görebileceği bir bilgi değildir.
TURKONETS panelinde her cihaz, kendi işletim sisteminin gördüğü güç durumunu (şebeke gücünde mi, pilde mi çalışıyor, pilin kalan kapasitesi) tek tıkla raporlar; bu veri doğrudan Windows'un kendi sistem syscall'ından okunur, üçüncü taraf bir araç çalıştırılmaz. Dürüstçe belirtmek gerekir: bu, cihazın kendi bağlı olduğu güç kaynağının durumudur, ağdaki başka bir cihaza veya merkezi bir rack UPS'e uzaktan bağlanılmaz. Pil/UPS bulunamayan bir cihazda da sonuç "tespit edilemedi" olarak dürüstçe gösterilir, asla var olmayan bir değer uydurulmaz.